1.3: Οι κίνδυνοι στο Διαδίκτυο

Παρά τα πλεονεκτήματα του Διαδικτύου στον τομέα της επικοινωνίας και της πληροφόρησης η χρήση του σε ορισμένες περιπτώσεις εγκυμονεί κινδύνους.Για παράδειγμα :

  • Μεταφορά ιών ή κακόβουλων προγραμμάτων:

Ο κύριος τρόπος διάδοσης των ιών σήμερα είναι μέσω Ηλεκτρονικόυ Ταχυδρομείου.Στην προσωπική μας ηλεκτρονική διεύθυνση μπορεί να έρχονται μηνύματα που περιέχουν ιούς.Μερικές από τις ενδείξεις που πρέπει να μας προβληματίζουν είναι:αν ο αποστολέας του μηνύματος είναι άγνωστος, αν δεν έχει θέμα το μήνυμα ή ακόμα , αν περιλαμβάνει πληροφορίες για ανέλπιστα δώρα.

  • Ιστοσελίδες με ανακριβείς πληροφορίες:

Υπάρχουν ιστοσελίδες με ανακριβείς ή ψευδείς πληροφορίες που δημοσιεύονται εξαιτίας ημιμάθειας ή δόλου.Πρέπει λοιπόν να είμαστε επιφαλακτυκοί για την αξιοπιστία μιας ιστοσελίδας ,πριν δώσουμε βάρος σε όσα γράφονται σε αυτήν.

  • Συζητήσεις με άγνωστα άτομα:
Η Υπηρεσία Συνομιλίας (chat) μπορεί να σας φέρει σε επαφή με άτομα που δεν είναι ειλικρινή ως προς τον σκοπό για τον οποίον θέλουν να επικοινωνήσουν μαζί σας και προσποιούνται ως προς τις πραγματικές τους διαθέσεις.

Δεν πρέπει να κάνουμε chat με άγνωστα άτομα
Εικονίδιο ηΔραστηριότητας Δραστηριότητα Ανάγνωσης

Διαδικτυακοί κίνδυνοι

Η πρόσβαση στο Διαδίκτυο σήμερα δεν είναι ακίνδυνη, ανεξάρτητα από τον τρόπο χρήσης των υπηρεσιών του. Υπάρχουν κακόβουλοι χρήστες και αρκετές δυνατότητες πρόκλησης ζημιών τόσο στο επίπεδο του χρησιμοποιούμενου λογισμικού και υλικού, όσο και σε προσωπικό επίπεδο.

Πρόκληση ζημιών στο υπολογιστικό σύστημα

Ο κύριος κίνδυνος πρόκλησης ζημιών στο υπολογιστικό σύστημα ενός ανύποπτου χρήστη είναι η μόλυνση του συστήματος με κάποιον ιό. Η μόλυνση γίνεται όταν ο χρήστης καλείται να λάβει κάποιο αρχείο, φαινομενικά αθώο, όπως ένα κείμενο ή μια φωτογραφία και, όταν δοκιμάσει να το χρησιμοποιήσει, ο ιός αναλαμβάνει δράση επιμολύνοντας το σύστημα και μπορεί να καταστρέψει αρχεία ή και ολόκληρο το σκληρό δίσκο του συστήματος. Άλλες φορές είναι δυνατή η αποστολή ιού απευθείας από τον ιστοτόπο που επισκέπτεται ο χρήστης, χωρίς να εμφανισθεί κάποια ένδειξη λήψης αρχείου. Η περίπτωση αυτή εκμεταλλεύεται κενά ασφαλείας στο λογισμικό του χρήστη (φυλλομετρητή ή Λειτουργικό σύστημα).

Παρόμοιας δράσης είναι και ένα πρόγραμμα που αποκαλείται worm (κατά λέξη μετάφραση σκουλήκι). Είναι παρόμοιο σε αποτέλεσμα με τον ιό, αλλά, αντίθετα από αυτόν, δεν απαιτεί την "προσκόλλησή" του σε ένα αρχείο, έχοντας έτσι περισσότερη αυτονομία. H βλάβη που προκαλεί το worm δεν είναι τόσο ευρεία στο σύστημα, όσο στο δίκτυο σύνδεσης, επειδή καταναλώνει σημαντικό εύρος ζώνης (bandwidth).

Άλλος κίνδυνος είναι ο Δούρειος Ίππος, ένα πρόγραμμα που ξεγελά το χρήστη του, ο οποίος χρησιμοποιώντας το νομίζει ότι εκτελεί κάποια εργασία, ενώ στην πραγματικότητα εκτελεί κάποια άλλη, συνήθως εγκατάσταση άλλων κακόβουλων προγραμμάτων. Αντίθετα από τους ιούς, οι δούρειοι ίπποι δεν επιμολύνουν αρχεία.

Πρόκληση ζημιών σε προσωπικά δεδομένα

Στην κατηγορία αυτή υπάγονται τόσο οι δούρειοι ίπποι που προαναφέρθηκαν, όσο και κακόβουλα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Με τον τρόπο αυτό όχι μόνον είναι δυνατό να υφαρπαγούν προσωπικά δεδομένα κάποιου χρήστη, όπως ο αριθμός ταυτότητάς του ή το ΑΦΜ του, όσο και, πιο σημαντικό, αριθμοί πιστωτικών καρτών, λογαριασμών Τραπέζης κτλ. Ανάλογη μέθοδος ακολουθείται και από ορισμένους ιστοτόπους, στους οποίους ο ανύποπτος χρήστης καταχωρεί παρόμοια στοιχεία παραγγέλοντας ένα προϊόν, το οποίο όχι μόνο δε θα λάβει ποτέ, αλλά τα δεδομένα του μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους δημιουργούς του ιστοτόπου για να πραγματοποιήσουν οι ίδιοι αγορές, χρεώνοντας τον "πελάτη" τους. Η μέθοδος υφαρπαγής προσωπικών δεδομένων μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αποκαλείται "Phishing" (παραφθορά της λέξης fishing = ψάρεμα). Αρκετά προγράμματα περιήγησης (browsers) αναγνωρίζουν τους ιστοτόπους στους οποίους παραπέμπουν τα παραπλανητικά μηνύματα, ωστόσο αυτό δεν συμβαίνει σε ποσοστό 100%. Οι χρήστες είναι καλό να γνωρίζουν ότι κανείς χρηματοπιστωτικός φορέας δεν χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο για να ανανεώσει προσωπικές πληροφορίες, ενώ ένας προστατευμένος ιστοτόπος αρχίζει πάντα με το πρόθεμα https (secure, ασφαλής).

Παραπλάνηση

Αρκετές φορές οι χρήστες του Διαδικτύου χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του για να βρουν κάποιες πληροφορίες που χρειάζονται. Μερικοί ιστότοποι εμφανίζουν πληροφορίες, οι οποίες φαινομενικά είναι ακριβείς ή αναφέρουν απόλυτα αξιόπιστους δημιουργούς ή πηγές. To κίνητρο για τέτοιες πράξεις μπορεί να είναι είτε η αποκομιδή ιδίου οφέλους είτε, απλά, η χαρά της παραπλάνησης των (αγνώστων) χρηστών. Ο όρος που περιγράφει αυτού του τύπου την παραπλάνηση είναι "Hoax". Για περισσότερες πληροφορίες δείτε το Μουσείο των Hoaxes (αγγλικά).

Προστασία

Υπάρχουν τρεις τρόποι προστασίας, οι οποίοι θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό:

  • Χρήση τείχους προστασίας (firewall)
  • Χρήση λογισμικού προστασίας ενάντια σε ιούς και προγράμματα κατασκοπείας (spyware).
  • Συνεχής ενημέρωση των χρηστών.

Διαβάστε προσεκτικά το παραπάνω κείμενο για τους Διαδικτυακούς κινδύνους.


Εικονίδιο ηΔραστηριότητας Στοχασμός

Έχετε συναντήσει από την μέχρι τώρα επαφή σας με το Διαδίκτυο ιστοσελίδες με ανακριβείς πληροφορίες; Σκεφτείτε τί μπορούν να κάνουν οι χρήστες για αυτό και στη συνέχεια διαβάστε το παρακάτω απόπασμα από ένα άρθρο που αναφέρεται στους τρόπους με τους οποίους οι χρήστες μπορούν να αντιμετωπίσουν την παραπληροφόρησης στο Διαδίκτυο.Ύστερα συζητήστε για τις συνέπειες της παραπληροφόρησης αυτής της μορφής .

 

 

Δεν είναι δα και τίποτα δύσκολο να αποκρούσετε τη Διαδικτυακή παραπληροφόρηση. Καταρχήν να έχετε ένα λογικό βαθμό καχυποψίας. «Φύγετε» για λίγο από το θαυμαστό πλαίσιο του Διαδικτύου και σκεφτείτε όπως θα σκεφτόσασταν στην «πραγματική» ζωή… «άραγε αυτό πράγματι ευσταθεί, ή ακούγεται ύποπτο;».

Έπειτα, μπορείτε να ελέγξετε και από μόνοι σας. Μπορείτε να διασταυρώσετε π.χ. από τα διεθνή αξιόπιστα ειδησεογραφικά πρακτορεία, από όσα θέλετε μάλιστα. Μπορείτε ακόμα να πάρετε το «ζουμί», εάν αναζητήσετε στο Google.com, και έπειτα κάνετε κλικ στο «news» - θα σας επιστρέψει όλες τις onlineεφημερίδες που αναφέρουν έστω και κάτι για τα κριτήρια αναζήτησης που θέσατε.

Μάλιστα, υπάρχουν ιστοσελίδες οι οποίες είναι αφιερωμένες στο να εντοπίζουν και να αρχειοθετούν τέτοιου είδους διαδόσεις (π.χ. www.snopes.com), μπορείτε να ελέγξετε και εκεί.

Εν κατακλείδι (και απολογούμαι για το δασκαλίστικο ύφος): μην πιστεύετε αμέσως και αυτομάτως οτιδήποτε διαβάζετε από το Διαδίκτυο, ειδικά από αναξιόπιστες πηγές όπως ένα προωθημένο email, χωρίς να διασταυρώνετε τις πληροφορίες από κάπου αξιόπιστα. Ειδικά δε εάν έχετε σκοπό να προωθήσετε το email, είτε αυτούσιο, είτε να προσθέσετε την άποψή σας περί αυτού και να βάλετε το όνομά σας, τότε έχετε ακόμη περισσότερη ευθύνη.

Εάν στείλετε ένα email το οποίο μετά αντιληφθείτε ότι ήταν ψέματα / παραπληροφόρηση, δεν έχει σημασία εάν ήταν κάτι ασήμαντο (π.χ. «αν δεν στείλετε το email σε 10 άτομα o Bill Gates θα σας σβήσει όλα τα emailσας») ή κάτι πιο σοβαρό (καλή ώρα, η υπόσκαψη της υπόληψης κάποιου πολιτικού και η διάδοση ρατσιστικών σχολίων που κάνουν τους μεν να ωρύονται και τους δε να ερεθίζονται), βρείτε το κουράγιο να στείλετε ένα email στα άτομα που τους στείλατε τις λανθασμένες πληροφορίες και πείτε τους «συγνώμη, λάθος, τελικά ήταν ψέματα, δεν ήξερα, η αλήθεια είναι αυτή». Μπορείτε μάλιστα να τους ενθαρρύνετε να πράξουν το ίδιο, εάν και αυτοί με τη σειρά τους προώθησαν τα ψεύδη άθελά τους.